मनाची प्रयोगशाळा

 मनाची प्रयोगशाळा !! 

खरोखर मनाच्या आंत डोकावण्याची इच्छा होईपर्यंत धडाधड नवनवीन गॅझेटस् मनाचा ताबा घेतात . त्याचा उपयोग उत्तमरित्या समजेपावेतो दुसरं काही अंगावर धडकतंय. सॅटेलाईट च्या माध्यमातून रिमोट प्लेसेस वरुन सर्जरी करणं शक्य झालंय. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स नी हळूहळू मशीन्सवर ताबा मिळवला आहे. लॉग डिस्टन्स सेन्सर्स मुळे दूर अंतरावर असलेल्या व्यक्तिचा स्पर्श अनुभवण्या इतपत प्रगति आधुनिक शास्त्रांनी केली आहे. वर्चुअल आणि रिअल त्यामधली रेषा धूसर होत  मनाला स्वतः चे अस्तित्व विसरायला लावणारी अवस्था. चांगली की वाईट ? धरलं तर चावतं सोडलं तर पळतं अशी गति. प्रचंड वेग आहे या सर्वाला. जीव धास्तावतो. टाईम प्लीज म्हणून थोडी विश्रांती घ्यायची म्हणजे आपण जगाच्या मागे पडू अशी भीति . 

सोयीसाठी वाहन म्हणता पायी चालण्यातला आणि चालता चालता स्वतः शी संवाद साधण्याचा आनंद दुरावत चाललाय असं भासू लागतं. 

"वृक्षवल्ली आम्हा सोयरे वनचरे ..." तुकाराम महाराज म्हणतात तो आनंदाचा ठेवा. मन ओढावतं. 🙏🌹

एकविसाव्या शतकात असलो तरी अजून ही शेणानी सारवलेले अंगण , त्यावर काढलेली सुबकशी रांगोळी ,  तुळशी वृंदावन , सांजवेळी लावलेला दिवा , अबोली , तगर , दूध मोगरा , मोगरा , कुंदा , शेवंती , जाईजुई चे वेल , तो मातीचा सुगंध मनात भक्कम रुजलाय. 

शेणानी सारवलेल्या अंगणात गवत काड्यांची चटई पसरवून एकत्र बसून केलेला फराळ असो की पत्त्यांचा डाव, मातीचा उबदार स्पर्श अजून हवाहवासा वाटतो. कुठेतरी आपण जमीनीशी जोडून असलेली नाळ निसटल्यासारखे वाटते. आकाशात उंच उडालेल्या पण  दोर तुटलेल्या पतंगासारखी अवस्था वाटते. 

आजच्या काळातील मनोरंजनाची इतकी साधनं नव्हती. मैदानी खेळ , झाडांवर चढणे , शक्य तेवढे पायीच फिरणे माहिती. चातुर्मासात कीर्तन , प्रवचन , कथाकथन , व्याख्यानमाला हीच मनोरंजनाची अन् प्रबोधनाची साधनं . आजच्या टीव्हीवरच्या मालिका आणि धंदेवाईक वेबसिरीज त्याकाळी नव्हत्या याचा आज आनंद वाटतो. भरपूर खेळणे , व्यायाम , उत्तमोत्तम पुस्तके वाचणे , घरचेच खाणे यावर पोसलेल्या व्यक्ति भाग्यवान. शरीराची अन् मनाची ही मशागत चांगली झाली. 

आज मागे वळून पहाताना आपण मोठा काळ सांस्कृतिकदृष्ट्या समृध्द भारतात जगलो असं जाणवतं.  शारिरीक कष्ट झाले तरी मनाची शांतता समाधान देते.